GitHub'a Proje Yükleme: Adım Adım

01Başlamadan Önce Neler Gerekir?

GitHub'a proje yüklemek, bilgisayarınızdaki bir klasörü Git deposuna çevirip internetteki bir uzak depoya bağlamak demektir. Bunun için üç şey hazır olmalı: kurulu ve yapılandırılmış Git, bir GitHub hesabı ve kimlik doğrulama yöntemi.

Git'i henüz kurmadıysanız ya da ad, e-posta ve SSH anahtarı ayarlarını yapmadıysanız önce Git kurulumu rehberimizi izleyin. Bu yazıdaki komutlar o ayarların yapıldığını varsayar.

• Git: Terminalde git --version bir sürüm numarası döndürmeli.
• GitHub hesabı: github.com üzerinden ücretsiz açılır.
• Kimlik doğrulama: SSH anahtarı ya da HTTPS için Git Credential Manager veya kişisel erişim token'ı. GitHub, Git işlemlerinde hesap parolasını kabul etmez.
• Temiz bir proje klasörü: Gereksiz ve gizli dosyaları ayıklamak için bir .gitignore dosyası.

02GitHub'da Repo Oluşturma

GitHub'a giriş yapın, sağ üstteki artı simgesinden New repository seçeneğine tıklayın. Depo adını kısa ve küçük harfli yazın (örneğin firma-sitesi), açıklama ekleyin ve görünürlüğü seçin.

Bilgisayarınızda zaten bir projeniz varsa README, .gitignore ve lisans eklemeyin; depoyu tamamen boş oluşturun. Aksi hâlde uzak depoda yerelde olmayan bir commit oluşur ve ilk push'ta çakışma yaşarsınız.

03.gitignore ile Gereksiz Dosyaları Ayıklayın

İlk commit'ten önce yapılacak en önemli iş, depoya girmemesi gereken dosyaları belirlemektir. node_modules, derleme klasörleri, işletim sistemi dosyaları ve özellikle şifre ya da API anahtarı içeren .env dosyaları asla GitHub'a yüklenmemelidir.

Proje kök klasöründe .gitignore adlı bir dosya oluşturup aşağıdaki gibi satırlar ekleyin. Bağımlılıkların neden depoya girmediğini ve package.json'ın rolünü npm komutları yazımızda anlattık.

• Gizli bir dosyayı yanlışlıkla commit ettiyseniz, sonradan silmek yetmez; dosya geçmişte kalır. İlgili anahtarı ya da şifreyi hemen değiştirin.
• Daha önce izlenmeye başlanmış bir klasörü bırakmak için git rm -r --cached klasor-adi komutunu kullanın, ardından .gitignore'a ekleyip commit edin.

node_modules/
dist/
build/
.env
.env.*
.DS_Store
Thumbs.db
*.log

04Komut Satırıyla İlk Yükleme

Terminalde proje klasörüne geçin ve aşağıdaki komutları sırayla çalıştırın. Uzak depo adresini, GitHub'daki boş deponun sayfasında Code düğmesinin altında bulursunuz; SSH anahtarı kurduysanız SSH adresini, kurmadıysanız HTTPS adresini kopyalayın.

1. git init ile klasörü Git deposuna çevirin.
2. git add . ile tüm dosyaları hazırlık alanına alın.
3. git commit ile ilk kaydı oluşturun.
4. Dal adını main olarak sabitleyin.
5. git remote add origin ile uzak depoyu bağlayın.
6. git push -u origin main ile gönderin; -u bayrağı sonraki push'larda yalnızca git push yazmanızı sağlar.

cd proje-klasoru
git init
git add .
git commit -m "İlk commit"
git branch -M main

# SSH adresi
git remote add origin git@github.com:kullanici-adi/depo-adi.git
# ya da HTTPS adresi
# git remote add origin https://github.com/kullanici-adi/depo-adi.git

git push -u origin main

git remote -v
git status
git log --oneline

05GitHub Desktop ve gh CLI ile Yükleme

Komut satırı tek yol değil. Görsel arayüz tercih edenler için GitHub Desktop, terminalde daha hızlı çalışmak isteyenler için GitHub'ın resmî komut satırı aracı gh aynı işi birkaç adımda yapar.

GitHub Desktop

GitHub Desktop'ı kurup hesabınızla giriş yapın. File menüsünden Add local repository ile proje klasörünüzü seçin; klasör henüz depo değilse uygulama oluşturmayı önerir. Değişiklikleri sol panelde görür, alttaki kutuya mesaj yazıp Commit düğmesine basarsınız. Son olarak Publish repository düğmesi depoyu GitHub'da oluşturup gönderir.

gh CLI

gh ile depo oluşturma, bağlama ve gönderme tek komutta birleşir. İlk kullanımda gh auth login ile tarayıcı üzerinden oturum açarsınız.

gh auth login

# Klasörde en az bir commit varken
gh repo create depo-adi --private --source=. --remote=origin --push

VS Code ile

VS Code'un kaynak denetimi panelinde Publish to GitHub düğmesi de aynı akışı sunar. Editör kurulumu ve Git entegrasyonu için VS Code kurulumu rehberimize bakabilirsiniz.

06Güncellemeleri Nasıl Gönderirim?

İlk yüklemeden sonra günlük akış üç komuttan ibarettir: değişiklikleri hazırla, kaydet, gönder. Başka bir bilgisayarda ya da ekip arkadaşınız değişiklik yaptıysa, çalışmaya başlamadan önce git pull ile güncel hâli alın.

Commit mesajlarını kısa ve anlamlı yazın: “güncelleme” yerine “iletişim formuna telefon alanı eklendi” gibi. Altı ay sonra geçmişe baktığınızda hangi değişikliğin neden yapıldığını bu mesajlardan anlarsınız.

git pull
git add .
git commit -m "İletişim formuna telefon alanı eklendi"
git push

Dallarla çalışmak

Büyük bir değişikliği doğrudan main dalında yapmak yerine yeni bir dal açın: git switch -c yeni-ozellik. Dalı git push -u origin yeni-ozellik ile gönderin ve GitHub'da bir pull request açın. Böylece değişiklik birleşmeden önce incelenir ve main dalı her zaman çalışır durumda kalır.

07Sık Push Hataları ve Çözümleri

İlk push denemelerinde karşılaşılan hataların çoğu kimlik doğrulama, dal adı ya da uzak depodaki beklenmedik commit'lerle ilgilidir.

• src refspec main does not match any: Henüz commit yoktur ya da dalınızın adı master'dır. git commit yapın veya git branch -M main ile dalı yeniden adlandırın.
• remote origin already exists: Uzak depo zaten tanımlıdır. Adresi değiştirmek için git remote set-url origin yeni-adres kullanın.
• rejected (fetch first / non-fast-forward): Uzak depoda yerelde olmayan commit vardır, çoğunlukla GitHub'da oluşturulan README. git pull --rebase origin main ile alıp yeniden push edin. Geçmişler tamamen ilgisizse git pull origin main --allow-unrelated-histories gerekebilir.
• Permission denied (publickey): SSH anahtarınız hesaba eklenmemiştir; ssh -T git@github.com ile test edin.
• Büyük dosya hatası: GitHub, 100 MB'ı aşan tek dosyaları kabul etmez. Videoları ve yedekleri depodan çıkarın ya da Git LFS kullanın.

08GitHub İşletme Projelerine Ne Katar?

Kodun GitHub'da durması, bilgisayar arızası ya da kayıp gibi durumlarda projenin kaybolmamasını sağlar. Daha da önemlisi, her değişikliğin izlenebilir olması sayesinde bir hata canlı siteye çıktığında hangi commit'in soruna yol açtığı hızla bulunur ve geri alınır.

Bir web sitesinde yapılan görsel sıkıştırma, kod küçültme gibi hız ve performans iyileştirmeleri de ayrı commit'ler olarak kaydedildiğinde, hangisinin ne kadar fark yarattığını ölçmek kolaylaşır. Kurumsal web sitesi ve web tasarımı projelerimizde bu disiplinle çalışıyoruz.

Depoya iyi yazılmış bir README dosyası eklemeyi de unutmayın. Projenin ne yaptığını, nasıl kurulduğunu ve hangi komutla çalıştırıldığını anlatan birkaç paragraf, yeni bir ekip üyesinin ya da sizin aylar sonra projeye dönüşünüzü saatlerce kısaltır. Ortam değişkenlerinin listesini değerleriyle değil, yalnızca adlarıyla yazın.

Diğer adım adım anlatımlar için kurulum rehberleri kategorisine göz atabilirsiniz.