Yapılandırılmış Veri (Schema) Nedir?

01Yapılandırılmış Veri Ne İşe Yarar?

Bir insan ürün sayfanıza baktığında fiyatı, markayı ve stok durumunu hemen anlar. Arama motoru ise aynı sayfada sayılar ve kelimeler görür; hangi sayının fiyat, hangisinin ürün kodu olduğunu çıkarmak zorundadır. Schema markup, bu tahmini ortadan kaldırır ve bilgiyi etiketlenmiş olarak sunar.

Bunun en görünür sonucu zengin sonuç (rich result) uygunluğudur: arama sonucunda ürünün fiyatı ve stok durumu, tarif için pişirme süresi, etkinlik için tarih ya da sayfanın konumunu gösteren içerik haritası. Bu ek bilgiler sonucu daha dikkat çekici yapar.

Önemli bir gerçek: yapılandırılmış veri sıralama garantisi değildir ve zengin sonucun gösterilip gösterilmeyeceğine her zaman Google karar verir. İşaretleme, sayfanızı bu gösterimlere aday yapar; içeriğin kalitesi ve sitenin genel sağlığı ise belirleyici olmaya devam eder.

02JSON-LD, Microdata ve RDFa

Yapılandırılmış veriyi sayfaya eklemenin üç biçimi vardır. Google, bakımı en kolay olduğu için JSON-LD biçimini önerir. JSON-LD, sayfanın görünen HTML’ine dokunmadan ayrı bir script bloğu olarak eklenir.

03Ürün Şeması ile Fiyat ve Stok

E-ticaret sitelerinde en değerli işaretleme Product şemasıdır. Ürün adı, görsel, açıklama, marka, fiyat, para birimi ve stok durumu bu şemayla iletilir. Gerçek müşteri yorumları sitede gösteriliyorsa puan bilgisi de eklenebilir.

Kural basittir: şemadaki her bilgi sayfada görünen bilgiyle aynı olmalıdır. Sayfada gösterilmeyen bir puanı ya da güncel olmayan bir fiyatı işaretlemek yönergelere aykırıdır ve manuel işleme yol açabilir.

• Fiyat alanına sayfadaki gerçek fiyatı yazın; örnekteki 0.00 yalnızca yer tutucudur.
• Varyantlı ürünlerde her varyantın fiyat ve stok bilgisi doğru eşleşmelidir.
• Bu işaretlemenin şablon düzeyinde otomatik üretilmesi, e-ticaret altyapısı seçiminde sorulması gereken bir özelliktir.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Product",
  "name": "El Yapımı Deri Cüzdan",
  "image": "https://ornek.com/img/deri-cuzdan.webp",
  "description": "Bitkisel tabaklanmış deriden el dikişi cüzdan.",
  "brand": {"@type": "Brand", "name": "Örnek Marka"},
  "sku": "DC-001",
  "offers": {
    "@type": "Offer",
    "url": "https://ornek.com/urun/deri-cuzdan/",
    "priceCurrency": "TRY",
    "price": "0.00",
    "availability": "https://schema.org/InStock"
  }
}
</script>

04İşletme ve Organizasyon Şeması

Kurumsal sitelerde Organization ya da fiziksel adresi olan işletmelerde LocalBusiness şeması; işletme adı, logo, adres, telefon, çalışma saatleri ve sosyal medya profillerini tanımlar. Bu bilgilerin Google İşletme Profili ve sitenin iletişim sayfasıyla birebir aynı olması önemlidir.

LocalBusiness’ın Restaurant, Hotel, Dentist gibi alt türleri vardır; işinize en uygun türü seçmek anlamı netleştirir. Kurumsal tanıtım sitelerinde bu yapının baştan kurulması kurumsal web sitesi projelerinin standart bir adımı olmalıdır.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "LocalBusiness",
  "name": "Örnek İşletme",
  "url": "https://ornek.com/",
  "logo": "https://ornek.com/img/logo.png",
  "telephone": "+90-000-000-00-00",
  "address": {
    "@type": "PostalAddress",
    "streetAddress": "Örnek Cad. No: 1",
    "addressLocality": "İlçe",
    "addressRegion": "İl",
    "addressCountry": "TR"
  },
  "openingHours": "Mo-Sa 09:00-19:00"
}
</script>

05Makale ve İçerik Haritası Şeması

Blog ve haber sitelerinde Article (ya da BlogPosting) şeması başlık, yazar, yayın ve güncelleme tarihi ile ana görseli belirtir. Bu bilgiler, arama motorunun içeriğin ne zaman ve kim tarafından yazıldığını doğru anlamasına yardımcı olur.

BreadcrumbList ise sayfanın site içindeki yerini gösterir: Ana sayfa › Blog › Kategori › Yazı. Arama sonucunda uzun adres yerine bu yol gösterilebilir, bu da sonucun daha okunur olmasını sağlar.

• Yazar adı gerçek bir kişi ya da kurum olmalı, mümkünse bir yazar sayfasına bağlanmalıdır.
• Güncelleme tarihi yalnızca içerik gerçekten güncellendiğinde değiştirilmelidir.
• İçerik haritası, sayfadaki görünür içerik haritası ile aynı yapıyı izlemelidir.

06SSS Şeması Hâlâ İşe Yarar mı?

SSS şeması (FAQPage) bir dönem çok yaygın kullanılıyordu, çünkü arama sonucunda soruları açılır listeler hâlinde gösteriyordu. Google daha sonra bu zengin sonucu yalnızca yetkili kamu ve sağlık siteleri gibi sınırlı bir grupla kısıtladı; çoğu ticari site için bu gösterim artık çıkmıyor.

Yine de SSS işaretlemesi geçerli bir schema.org türüdür ve sayfadaki soru cevap yapısını makinelerin anlamasına yardımcı olur. Asıl değer ise işaretlemede değil, gerçek müşteri sorularına net cevaplar veren içeriğin kendisindedir. Bu yüzden SSS bölümünü zengin sonuç beklentisiyle değil, kullanıcı için yazın.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "FAQPage",
  "mainEntity": [{
    "@type": "Question",
    "name": "Kargo kaç günde gelir?",
    "acceptedAnswer": {
      "@type": "Answer",
      "text": "Siparişler genellikle 1-3 iş günü içinde kargoya verilir."
    }
  }]
}
</script>

07Sektöre Göre Hangi Şema?

Hangi şemanın kullanılacağı, sitenin ne sattığına ve ziyaretçinin ne aradığına bağlıdır. Her sayfaya mümkün olan bütün türleri eklemek yerine, içerikle gerçekten örtüşen birkaç türü eksiksiz doldurmak daha değerlidir.

Oteller için Hotel türü; adres, iletişim, olanaklar ve fiyat aralığı gibi bilgileri taşıyabilir. Bu bilgilerin rezervasyon sistemindeki verilerle tutarlı olması gerekir; doğrudan rezervasyon alan bir otel yazılımı ile sitenin aynı veriyi kullanması bu tutarlılığı kolaylaştırır. Restoran ve kafelerde Restaurant türü mutfak tipi, çalışma saatleri ve menü bağlantısını içerebilir; menünün güncel ve taranabilir olması için QR menü sayfasının da web üzerinde açık olması işe yarar.

Hizmet firmalarında LocalBusiness ve uygun alt türü, e-ticarette Product ve BreadcrumbList, içerik sitelerinde Article temel yapıyı oluşturur. Bu türlerin şablonlara baştan yerleştirilmesi, SEO uyumlu web tasarımı ile sonradan eklenen işaretleme arasındaki en belirgin farktır: yeni sayfa eklendikçe şema da kendiliğinden oluşur.

08Test Etme ve Search Console Takibi

İşaretlemeyi yayına almadan önce mutlaka test edin. Google’ın Zengin Sonuçlar Testi aracı, sayfanın hangi zengin sonuçlara uygun olduğunu ve eksik ya da hatalı alanları gösterir. Genel şema doğrulaması için schema.org doğrulayıcısı da kullanılabilir.

Yayından sonra Search Console’daki Geliştirmeler raporları, ürün snippet’leri ve içerik haritası gibi türlerde geçerli ve hatalı öğeleri listeler. Burada görülen uyarıların nasıl okunacağını Search Console hataları yazısında ayrıntılı anlattık.

1. Örnek bir sayfayı Zengin Sonuçlar Testi’nde URL ya da kod olarak test edin.
2. Kritik hataları düzeltin; uyarıları önem sırasına göre ele alın.
3. Şablonu tüm sayfalara uygulayın ve Search Console raporlarını izleyin.
4. Fiyat, stok ve tarih gibi değişken alanların otomatik güncellendiğinden emin olun.

09Sık Yapılan Hatalar

Yapılandırılmış veri hataları çoğu zaman tek bir şablon kusurundan doğar ve yüzlerce sayfayı birden etkiler. Bu yüzden düzeltme de genellikle tek yerde yapılır.

• Sayfada görünmeyen bilgiyi işaretlemek (gizli puan, sahte yorum).
• Her sayfaya aynı işletme yorumlarını Product puanı olarak eklemek.
• Eski fiyat ya da stok bilgisini önbellekte unutmak.
• Aynı sayfada birbiriyle çelişen birden fazla şema bırakmak.
• JSON sözdizimi hatası: eksik virgül ya da tırnak yüzünden bloğun tamamen okunmaması.